سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
168
المباحث الفقهية في شرح الروضة البهية (راهنماى فارسى شرح لمعه) (فارس)
و در ذيل [ به قدر ما فيه من الحرّية ] مىافزايند : يعنى مقدار حرّيت را به رقّيت سنجيده و به همان نسبت حدّ احرار را بر او جارى مىكنند . بنابراين اگر نصفش حرّ و نيم ديگرش رقّ باشد مىگوئيم . اگر تمام آن آزاد بود صد تازيانه بايد بخورد اكنون كه نصفش حرّ است به همان نسبت نصف بايد حدّ احرار بر او جارى شود يعنى 50 تازيانه و چون نيم ديگرش رقّ است مىگوئيم : در صورتى كه تمامش رقّ بود 50 تازيانه مىخورد و الآن كه نفصش رقّ مىباشد ، نصف آن يعنى 25 تازيانه بايد بخورد و از جمع 50 و 25 نتيجه 75 مىشود ، پس عبدى كه نصفش آزاد و نصف ديگرش رقّ است در صورت ارتكاب زناء هفتاد و پنج تازيانه بايد بخورد كه پنجاهتا از آن براى نصف حرّيت او بوده و بيست و پنج تازيانه ديگر به منظور سهم رقيّت مىباشد . فرع اگر تقسيط حدّ مشتمل بر جزئى از تازيانه بود مثل اينكه مملوكى كه يك ثلثش رقّ بوده و دو ثلث ديگرش آزاد باشد و سپس مرتكب زنا گردد در اينجا به نسبت يك ثلث رقّيتش ثلث حدّ مملوك را در حقّش جارى نموده و در دو ثلث ديگرش دو حدّ احرار را به او ميزنند در نتيجهه واجب است وى را هشتاد و سه تازيانه و ثلث يك تازيانه بزنند و براى يك ثلث كافى است تازيانه را به سه قسمت تقسيم نموده و دو ثلث آن را بدست گرفته و با يك ثلث ديگرش او را بزنند و بهمينقياس عبدهاى مبعض ديگر را مورد اجراء حدّ قرار مىدهند .